17 Kas 2018

OTOMATİK ŞANZIMAN ARIZALARI VE BELİRTİLER NELERDİR

Ülkemizde artan araç sayısı ile birlikte şehir içi trafiğin daha karmaşık hale gelmesi günümüzde bir çok kişinin manuel şanzımanlı araçlar yerine otomatik şanzımanlı araçlar tercih etmesine sebep olmaktadır. Otomatik vites araçlarda, arıza yaşanma ihtimali, herkes tarafından bilinenin aksine oldukça düşüktür.

Otomatik Şanzımanlarda Hangi Parçalar Bozulur?

  • Tork konvertörü
  • Yağ pompası
  • Vites kavrama gurupları
  • Şanzıman Muhafazası
  • Güneş dişli gurupları
  • Hidrolik valf gövdesi
  • Elektronik kumanda parçaları
  • Şanzıman keçeleri

Genel Arıza Sebepleri

Otomatik şanzıman arızalarına sebep olan en önemli etken şüphesiz yanlış kullanılan yağlardır. Kullanılan yağın özelliklerinin aracın model ve markasına uygun olmaması zaman içinde oksidasyon bozukluklarına yol açarak şanzıman ve hidrolik beynine zarar verebilir. Bundan kaynaklı arızaların önüne geçmek için mutlaka servis kitapçıklarında belirtilen yağlar kullanılmalı ve periyodik kontroller zamanında yaptırılmalıdır.

Sıkça yapılan ani frenler ve ani kalkışlar aracın devirlerinin otomatik olarak geçerken dişlilerinde problem çıkmasına yol açabilir. Triptonik vitesli araçlarda kullanıcıdan kaynaklı otomatik şanzıman arızalarına daha sık rastlanır. Devir almadan vitesleri hızlıca ileri almak aracın performansını düşürerek beyninde hasara yol açabilir.

Otomatik vites sorunlarının diğer bir sebebi ise yanlış vites geçişleridir. Vites geçişinden önce mandala basılması gerekir. Mandala basmadan yapılan geçişler şanzıman parçalarının ömrünü kısaltarak, parçaların hasar gösrmesine ve kırılmasına yol açabilir.

Uzun süreler boyunca şanzıman bakımı yaptırmayan kişiler, otomatik şanzıman yağ kaçağı ve otomatik şanzıman vuruntu gibi problemler ile daha sık bir şekilde karşılaşabilmektedirler.

Otomatik Şanzıman Arızası ve Belirtileri Nelerdir?

  • Düz veya yokuş aşağı bir yolda vites "D" konumuna getirildiğinde ve frenden ayak çekildiğinde aracın ileri gitmesi gerekir.
  • Rampa yukarı iken vites "D" konumuna getirildiğinde ve frenden ayak çekildiğinde aracın geri kaçmaması, sabit durması ve ileri doğru direnç sağlaması gerekir.
  • Vites "D" konumunda iken ve araç hareket ederken vites geçişleri arasında ses, titreşim ve vuruntu hissedilmemelidir.
  • Vites düğmesinin (mandal) sorunsuz şekilde çalışıyor olması gerekir. Mandal tork konvektörüne bağlıdır. Ara sıra tutukluk yapıyor olması, bir sorun olduğunun göstergesidir.
  • Araç hareket halinde iken tüm viteslerde şanzıman sesi stabil olmalı, farklı uğultu yada titreşimler olmamalıdır.
  • Rampalarda aracınız hızlanma sorunu yaşıyor veya aracın çekişinde bir düşüklük varsa bu da şanzımanda bir sorun olduğunun habercisidir.

Tamir ve Onarım

İster manuel olsun ister otomatik olsun şanzıman tamiri başlı başına uzmanlık gerektirir. Öncelikle arızaya sebep olan parçanın tespit edilmesi gerekir. Bunun için otomatik şanzımanlar için özel olarak geliştirilmiş arıza tespit cihazlarından faydalanılır. En çok rastlanan arızalar tork konvertörü ve şanzıman beyni problemidir. Bu tarz bir arızayla karşılaşıldığında araba çekiş anlamında zayıflayacak ya da vites geçişleri zorlaşacaktır.

Parça değişimi gerekiyorsa mutlaka orijinal şanzıman parçaları kullanılmalıdır. Kalitesiz malzemelerle yapılan oto yedek parça değişimleri, zaman içerisinde başka problemleri beraberinde getirecektir.

Kullanıcıların Nelere Dikkat Etmesi Gerekir?

Otomatik şanzımanlı aracınızı uzun yıllar sorunsuz kullanmak istiyorsanız aşağıdaki maddelere dikkat etmeniz gerekir.

  • Şanzıman bakımları aksatılmamalı, kaliteli ve araca uygun yağ kullanılmalıdır.
  • Şanzıman yağı ve durumu sürekli kontrol edilmelidir. Şanzımanda meydana gelecek en ufak bir aksama birbirine bağlantılı olarak çalışan vites dişli sisteminin hepsini bozabilir.
  • Sert kalkış ve ani frenlerden mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.
  • Vites geçişlerinde mutlaka geçiş mandalına basılmalıdır. Bu mandal tork konvertörünün çalışmasını ayarlar. Aksi takdirde şanzıman dişlilerini bozabilirsiniz.
  • Orijinal olmayan şanzıman parçaları asla kullanılmamalıdır.
  • Yokuş aşağı inişlerde araç kesinlikle boşa yani "N" konumuna alınmamalıdır.
  • Araç hareket halinde iken vites kesinlikle "P" ve "R" konuma getirilmemelidir. Aksi taktirde ciddi hasarlar ortaya çıkacaktır.
  • Motor çalışmadığı taktirde kesinlikle vurdurmak olarak bilinen uygulama yapılmamalıdır.
  • Araç bozulduğunda yada kaza halinde çekilmesi gerektiğinde çekişin gerçekleştiği tekerlekler askıya alınmalıdır.
  • Araç hızı 95 Km/s den fazlaysa vites kolu asla manuel olarak "2" veya "L" konumuna alınmamalıdır. "L" konumundaki sürüşlerde 50 Km/s in üstündeki hızlara çıkılmamalıdır.
  • Bir dakikadan uzun süren duraklamalarda araç "P" konumuna getirilmelidir. Aksi taktirde şanzımana boşa yük binip ömrü kısalacaktır.